۷•۱۸. Numeral Pronouns

Numeral pronouns are determinative phrases which substitute cardinal numerals:

  • The following numeral pronouns substitute cardinal numerals exceeding 1:
    1. The numeral pronoun /ʧænd/ چند:

      /ʧænd ketɒb/ چند کتاب (see 6•۱•۱•b.), /ʧænd bær-ɒ-bær/ چند برابر (see 6•۳•a.), /hær ʧænd tɒ/ هر چند تا (see 7•۸•a.), /ʧænd-lɒ/ چندلا (see 10•c•b.), /ʧændomin/ چندمین (see 6•۴.)

      شبانِ وادیِ ایمن گهی رسد به مراد

      که چند سال به جان خدمتِ شعیب کند

      Hafez (14th Century AD)

    2. The numeral pronouns /ænd/ اند, /idænd/ ایدند and /inænd/ اینند in archaic idioms:

      اند جای بیان کردیم که لعل را معنی ترجّی باشد.

      Abolfotuh Razi (12th Century AD)

      به گامِ فکر بپیموده‌ام جنابِ تو را

      به اند گام زِ پهنایِ آسمان بیش‌ست

      Kamaloddin Esmail (12th and 13th Century AD)

      هر کجا مردم رسید و هر کجا مردم رسد

      تو رسیده‌ستیّ و لشکر بُرده‌ای ایدند بار

      Farrukhi Sistani (10th and 11th Century AD)

      رستم به کارزارِ یکی دیو خیره گشت

      اینند سال کرده به مازندران گذر

      Masud Saad Salman (11th and 12th Century AD)

  • The following numeral pronouns substitute higher cardinal numerals:
    1. /ʧænd-in/ چندین (= [NP[Dnumeral pronoun /ʧænd/ چند] [NPdemonstrative pronoun /in/ این]]) which originally means “several like this”, is used in Persian as a numeral pronoun:

      /ʧænd-in næfær/ چندین نفر (see 6•۱•۱•b.), /ʧænd-in hezɒr/ چندین هزار (see 6•۱•۱•b.), /ʧænd-in bær-ɒ-bær/ چندین برابر (see 6•۳•a.)

      ما را چندین ولایت در پیش‌ست، آن را به فرمانِ امیرالمومنین می‌باید گرفت.

      Abolfazl Beyhaqi (10th and 11th Century AD)

    2. The numeral pronoun /ʧænd-in o ʧænd/ چندین و چند (by means of a coordination of the numeral pronouns /ʧænd-in/ چندین and /ʧænd/ چند with a conjunction /o/):

      /ʧænd-in o ʧænd sɒl/ چندین و چند سال (see 6•۱•۱•b.)

    3. In archaic idioms, the numeral pronoun /ʧænd-ɒn/ چندان (= [NP[Dnumeral pronoun /ʧænd/ چند] [NPdemonstrative pronoun /ɒn/ آن]]) with the original meaning “several like that”:

      به چندان فروغ و به چندان چراغ

      بیاراسته چون به نوروز باغ

      Ferdowsi (10th and 11th Century AD)

    4. The numeral pronoun /ʧænd-i/ چندی (generated by attaching the enclitical article /-i/ to the numeral pronoun /ʧænd/ چند, see 3•۲•b•b•a. Indefinite Numeral Phrases) in archaic idioms:

      فریبرز کاووس را تاجِ زر

      فرستاد و دینار و چندی گهر

      Ferdowsi (10th and 11th Century AD)

  • The following numeral pronouns substitute smaller digits in cardinal numerals:
    1. The numeral pronoun /ænd/ اند, in modern idioms usually with the enclitical article /-i/ (/ænd-i/ اندی, see 3•۲•b•b•a. Indefinite Numeral Phrases):

      سد و اندی /sæd o ænd-i/

      بسیار بکشت، تا بیست و اند هزار مسلمان بر دستِ او شهید گشت.

      From the book “Tarikh Sistan” (۱۱th Century AD)

      از پیِ خویش‌م کشیدی بر امید

      سالیان پنجاه، یا پنجاه و اند

      Nasir Khusraw (11th Century AD)

    2. The numeral pronoun /xordæ-i/ خرده‌ای (generated by attaching the enclitical article /-i/ to the noun /xordæ/ خرده, see 3•۲•b•b•a. Indefinite Numeral Phrases):

      هشتاد و خرده‌ای /hæʃtɒd o xordæ-i/

  • The numeral pronoun /xordæ-i/ خرده‌ای can also substitute the fraction numeral component in mixed numerals:

    هفت و خرده‌ای /hæft o xordæ-i/

پاسخ دهید