۷•۹. Associative Pronouns

An associative pronoun represents all elements of the superset.

Contents

a. Determinative Associative Pronouns

The following points should be noted about associative determiner phrases:

  1. They are always definite (which is how they are differentiated from distributive pronouns).
  2. Their number corresponds with the number of their determinative focuses.

The following associative pronouns can accompany noun phrases as determiners:

a•a. The Determinative Associative Pronoun /hær/ هر

The associative pronoun /hær/ هر accompanies numeral phrases in the plural, which represent the superset itself (see 7•۸•a. and 6•۱•c.):

ایران به هر دو کشور /hær do keʃvær/ هش‌دار داد.

هر سه برادر /hær se bærɒdær/ کام‌یاب شدند.

شهری‌ست پرکرشمه و خوبان زِ شش جهت

چیزی‌م نیست، ور نه خریدارِ هر شش /hær ʃeʃ/م

Hafez (14th Century AD)

سال و ماهِ نیک و روزِ خرّم و فرّخ‌بهار

بر شهِ فرخنده‌پی فرخنده بادا هر چهار /hær ʧæhɒr/!

Farrukhi Sistani (10th and 11th Century AD)

زمین آمد از اختران بهره‌مند

هم از هر سه ارکان /hær se ærkɒn/ زِ چرخِ بلند

Assadi (11th Century AD)

Such associative determiner phrases are not necessarily in the 3rd person:

هر دو st person) مقصّر هستیم.

هر دو nd person) قبول شده‌اید.

To display the person explicitly, the corresponding possessive pronoun can be attached to such associative determiner phrases (to generate a partitive genitive phrases):

هر دومان /hær do-mɒn/ (1st person) مقصّر هستیم.

هر دوتان /hær do-tɒn/ (2nd person) قبول شده‌اید.

هر دوشان /hær do-ʃɒn/ (3rd person) بر گشتند.

a•b. The Determinative Associative Pronoun /hæmæ/ همه

The associative pronoun /hæmæ/ همه can be used with determinative focuses which are in the singular. Such determiner phrases represent all elements of the superset (see 7•۸•a.), and are always in the 3rd person:

او همه چیز /hæmæ ʧiz/ را می‌داند.

همه جا /hæmæ ʤɒ/ را گشتم، ولی گیرش نیاوردم.

تو به همه کس /hæmæ kæs/ بدگمان هستی.

همه چیز /hæmæ ʧiz/ را همگان دانند، که هنوز از مادر نزاده‌اند.

Onsor ol-Moali (11th Century AD)

همه شب /hæmæ shæb/ در این امیدم که نسیمِ صبح‌گاهی

به پیامِ آشنایی بنوازد آشنا را

Hafez (14th Century AD)


Associative determiner phrases cannot become the nuclei of partitive genitive phrases.

The determiner phrase /hæmæ ʤɒ/ همه جا is the only exception to this rule, and can become the nucleus of a partitive genitive phrase, appearing with divisible modifiers (see 10•۴•d•b.):

همه جایِ دنیا /hæmæ ʤɒ-je donjɒ/

Nominal Associative Pronouns

Associative pronouns can be used in the following forms as definite noun phrases in the plural. The person of these associative pronouns corresponds with the person category of their superset (see 3•۱•e.):

  1. The nominalized associative pronoun /hæmæ/ همه:

    بت‌پرستی گرفته‌ایم همه st Person)

    این جهان چون بت‌ست و ما شَمَن‌یم

    Rudaki (9th and 10th Century AD)

    همه nd Person) می‌دانید که او چه جور آدمی‌ست.

    چو دیدند ایرانیان رویِ اوی

    همه rd Person) بر نهادند بر خاک روی

    Ferdowsi (10th and 11th Century AD)

  2. The nominalized adjectival phrase /hæmægi/ همگی (= generated by attaching the suffix /-i/ to the associative pronoun /hæmæ/ همه):

    همگی st Person) در ایران به سر می‌بریم.

    خیز نظامی! نه گهِ خفتن‌ست

    وقتِ به ترکِ همگی rd Person) گفتن‌ست

    Nezami Gandjavi (12th and 13th Century AD)

  3. /hæmægɒn/ همگان (generated by attaching the Suffix /-ɒn/ to the associative pronoun /hæmæ/ همه) for persons:

    همگان nd Person) حـالِ من شنیده‌ستید

    بلکه دانسته‌اید و دیده عیان

    Farrukhi Sistani (10th and 11th Century AD)

  4. In modern idioms the determiner phrase /hæmæ ʧi/ همه چی (= [NP[DetPAssoziativepronomen /hæmæ/ همه] [NPinterrogative pronoun /ʧi/ چی]]) for inanimates:

    آدم که نباید به همه چی rd Person) کار داشته باشد!

  5. /ʤomlæ/ جملـه:

    جملـه st Person) ندایِ هم‌بستگی سر دهیم!

  6. The nominalized adjectival phrase /ʤomlægi/ جملگی (= generated by attaching the suffix /-i/ to the associative pronoun /ʤomlæ/ جملـه):

    ایرانیان جملگی rd Person) پشتیبانِ تو اند!

  7. In archaic idioms, the nominalized adjectival phrase /hæmægin/ همگین (= generated by attaching the suffix /-in/ to the associative pronoun /hæmæ/ همه):

    دلِ سپاه و رعیّت بدو گرفت قرار

    بدو فتاد امیدِ جهانیان همگین rd Person)

    Farrukhi Sistani (10th and 11th Century AD)

    The final vowel of the associative pronoun /hæmæ/ همه can be elided owing to metrical conformation (= /hæmgin/):

    در هم شدند لشکر، بر هم زدند همگین rd Person)

    آن تاج‌هایِ زریّن، وآن تخت‌هایِ سیمین

    Mu’izzi (11th and 12th Century AD)

  8. In archaic idioms, /hæmɒd/ هماد.

Nominal associative pronouns can become the nuclei of partitive genitive phrases. However, a feature of Persian Language is, the occurence that modifiers can be in every number:

  • With modifiers in the plural (see 10•۴•d•a. and 10•۴•d•b.). In this case, the partitive genitive phrases appear syndetically (= with the enclitical conjunction /-e/):

    او با همه‌یِ هم‌سایگان‌ش /hæmæ-je hæmsɒjegɒn-æʃ/ رفت و آمد دارد.

    جملگیِ دوستان‌ش /ʤomlegi-e dustɒn-æʃ/ را از خود راند.

    همگیِ شما /hæmægi-e ʃomɒ/ شاهد رفتارِ او بودید.

    تویی که بر سرِ خوبانِ کشوری چون تاج

    سزد، اگر همه‌یِ دل‌بران /hæmæ-je del-bærɒn/ دهندت باج

    Hafez (14th Century AD)

    The noun phrases /tæmɒm/ تمام، /tæmɒmi/ تمامی, /koll/ کلّ and /kollijjæ/ کلّیّه can also be used in this position, instead of the nominal associative pronouns.

    The nominal associative pronouns ending with a vowel (/hæmæ/ همه and /ʤomlæ/ جملـه) can also be used asyndetically (see 10•۴•d•a. and 10•۴•d•b.):

    جملـه بیگانگان /ʤomle bigɒnegɒn/

    همه دشمنان /hæmæ doʃmænɒn/

    همه نام‌دارانِ /hæmæ nɒm-dɒrɒn/ آن مرز را

    چو توس و چو کاووس و گودرز را

    Ferdowsi (10th and 11th Century AD)

    سرخیلِ سپاهِ تاج‌داران

    سرجمله‌یِ جملـه شهریاران /ʤomle ʃæhriɒrɒn/

    Nezami Gandjavi (12th and 13th Century AD)

    همه موبدان /hæmæ mubædɒn/ را زِ لشکر بخواند

    به چربی چه مایه سخن‌ها براند!

    Ferdowsi (10th and 11th Century AD)

  • The nominal associative pronoun /hæmæ/ همه can also accompany nuclei which are in the singular but divisible (see 10•۴•d•a. and 10•۴•d•b.). Such partitive genitive phrases appear syndetically (= with the enclitical conjunction /-e/) or asyndetically:

    خبرش به تندی در همه‌یِ کشور /hæmæ-je keʃvær/ پیچید.

    در زمانی همه‌یِ دشت /hæmæ-je dæʃt/ زِ خونِ دد و دام

    لعل کردی چو گلستانی هنگامِ بهار

    Farrukhi Sistani (10th and 11th Century AD)

    همه عالم /hæmæ ɒlæm/ زِ فتوحِ تو نگارین گشته‌ست

    هم‌چو آگنده به سد رنگ نگارین سیرنگ

    Farrukhi Sistani (10th and 11th Century AD)

    همه عمر /hæmæ omr/ بر ندارم سر از این خمارِ مستی

    که هنوز من نبودم که تو در دل‌م نشستی

    Saadi (12th and 13th Century AD)

    تشنگان را نماید اندر خواب

    همه عالم /hæmæ ɒlæm/ به چشم، چشمه‌یِ آب

    Saadi (12th and 13th Century AD)

    The noun phrases /tæmɒm/ تمام، /tæmɒmi/ تمامی and /koll/ کلّ can also be used in this position.

Leave a Reply