ضمیرها گروهی ناهم‌گن از بندها هستند که به جایِ این که پدیده‌ها را بنامند، تنها به آن‌ها اشاره می‌کنند.

در زبان‌هایِ هند و اروپایی، ضمیرها بیشتر بندِ اسمی یا بندِ پردازه هستند. بیشترِ آن‌ها می‌توانند در گفتار هم نقشِ اسمی و هم نقشِ پردازه‌ای بازی کنند.

ضمیرهایِ پارسی را می‌توان به گونه‌یِ زیر دسته‌بندی کرد:

• ۷•۱. ضمیرِ شخصی
• ۷•۲. ضمیرِ دارایی
• ۷•۳. ضمیرِ بازتابی و کانونی
• ۷•۴. ضمیرِ تمایزی
• ۷•۵. ضمیرِ دوسویه
• ۷•۶. ضمیرِ اشاره
• ۷•۷. ضمیرِ پرسشی
• ۷•۸. ضمیرِ پخشی
• ۷•۹. ضمیرِ همگانی
• ۷•۱۰. ضمیرِ تهی
• ۷•۱۱. ضمیرِ گزینشی
• ۷•۱۲. ضمیرِ پخشی
• ۷•۱۳. ضمیرِ چگونگی
• ۷•۱۴. ضمیرِ اندازه
• ۷•۱۵. ضمیرِ شگفتی
• ۷•۱۶. ضمیرِ تکمیلی
• ۷•۱۷. ضمیرِ نسبی
• ۷•۱۸. ضمیرِ شمارشی

ضمیرِ اسمی معمولاً دارایِ همان نمودهایِ دستوری‌ست که بندِ اسمی‌ای که جانشین‌ش می‌شود دارد. این پدیده هم‌نوازیِ ضمیری نامیده می‌شود (نگاه کنید به جستارِ ۳•پ. نمودهایِ دستوریِ بندِ اسمی).

با این همه در زبانِ پارسی به نمونه‌هایی از ناهم‌نوازیِ ضمیری در نمودِ شمارشی (نگاه کنید به جستارِ ۳•۱•ب.) و در نمودِ شخصیّتی (نگاه کنید به جستارِ ۳•۳•ب.) بر می‌خوریم.